Kefaletin Şartları Nelerdir? Bir “Kefalet” Rehberi
Hepimiz bir gün birinin başını derde soktuğunda, “Ulan bu kefalet işi ne, ben de mi bir kefil olsam?” diye düşünmüşüzdür. Ama gelin görün ki, kefalet dediğimiz olay, görünenden çok daha derin bir iş! Şimdi size kefaletin şartlarını anlatacağım ama çok da ciddiye almadan, biraz eğlenerek… Zaten biliyoruz ki hayat, öyle “çok ciddiyet” ile olmaz. 🙂
Kefalet Nedir? Başlangıçta Biraz Ciddiyet
Öncelikle, kefaletin ne olduğunu açıklığa kavuşturalım. Kefalet, aslında birinin yasal sorumluluklarını yerine getirmesi için başka birinin garanti vermesi durumudur. Yani birisi bir suça karıştı, hapse girmesini engellemek istiyorsunuz, “Ben ona kefil oluyorum!” diyorsunuz. Bu kadar basit, değil mi? Peki, bu kefalet işinin şartları neler?
Kefaletin Şartları: “Kefil Olmak İçin Gereken 5 Altın Kural”
Kefil olmak, tam anlamıyla “Dost başa, kefil ayağa” moduna girmeniz demek. Şimdi bu işin şartlarına bakalım, ama arada bir kahkaha atmamayı garanti edemem, dikkat edin.
1. Bütçenizin Yeterli Olması Şart
Evet, kefil olmanın ilk ve en önemli şartı: maddi durumunuzun sağlıklı olması. Çünkü kefil olduğunuzda, asıl borçlunun ödeme yapmaması durumunda o borcu siz ödüyorsunuz. Ama bunu düşünürken de kendinize şu soruyu soruyorsunuz: “Ya ben şimdi bu kefalet işine girerken ‘yeterli param var’ diyordum ama kredi kartı borcum da kabarıyor, acaba kefil olmasam mı?” Haa, işte tam bu noktada biraz düşündürmeniz gerekebilir.
Örnek bir diyalog:
Ben: “Ya kefil olsam diyorum ama sonra ne olur? Kafam karıştı.”
İç Sesim: “Kefil olduğunda, borcu ödeme şansın yüksek. Ama o borç 5 bin TL, ödeyebilir misin? Düşün bakalım…”
Ben: “Yani ben niye bu kadar derin düşünmeye başladım ki? Ben sadece yardımcı olmak istiyorum, nefes alamıyorum şu an.”
2. Hukuki Yükümlülüklerinizin Olması Gerekiyor
Bir kefil, sadece “Ben buna kefil oluyorum!” demekle işin içinden çıkamaz. Yasal olarak bu işin bir parçası oluyorsunuz. Eğer borç ödenmezse, devlet size de başınızı belaya sokar. Yani bu işler o kadar da eğlenceli değil.
Ben: “Ya bu kefalet işinin şartları nelerdi, ne dediler? Yani ben şu an sadece yardımcı olmak istiyorum ama kanunlar başımı belaya sokar mı?”
İç sesim: “Evet, işte burada sana yardımcı olacak bir avukat gerekir. Hem de sadece kefaletle ilgili değil, ödeyeceğin borçla ilgili de! Düşün bakalım, bu işin içinde gerçekten var mısın?”
3. Kefalet Sözleşmesinin Olması
Hani bazen sözlü anlaşmalar yaparız ya, “Ben sana kefil oldum, işte bu kadar” diye. Ama devlet diyor ki: “Hayır, hayır… Sözlü anlaşma olmaz!” Eğer gerçekten kefil olmak istiyorsanız, yazılı bir sözleşme yapmanız gerekiyor. Bu sözleşme, kefaletin şartlarını belirler ve gerektiğinde size nasıl yardımcı olacağınızı gösterir.
Ben: “Yani bu kadar ciddi bir işin içine mi giriyorum? Kafamı bir şeye takıp, ‘Yazılı anlaşma yapmalıyım’ falan diyorum. Gerçekten ne yapıyorum?”
İç sesim: “Evet, yazılı anlaşma önemli, çünkü işler ciddiye binebilir. Ama rahat ol, çok derin düşünme. Zaten şu an şüphe duyduğunda, önce biraz mizah yapmak gerek.”
4. Borçlunun Güvenilir Olması
Kefil olmanın önemli kurallarından biri de, kefil olduğunuz kişinin borçlarını ödeyebilme kapasitesine sahip olmasıdır. Yani, borçlu kişinin güvenilir ve ödeme gücüne sahip olması çok önemli. Eğer borçlu gerçekten kötü bir insan ve borçlarını ödemeyecekse, işte o zaman kefil olmak hem sizin için hem de borçlu için tatsız bir duruma yol açabilir.
Bir diyalog:
Ben: “Kefil olduğum kişi güvenilir mi?”
Arkadaşım: “Bence güvenilir. Geçen gün benden 20 TL borç aldı, ertesi gün geri verdi!”
Ben: “Bu çok sağlam bir referans. Tabii, 20 TL’yi ödeme alışkanlığını öğrenmiş olabilir, ama 100 bin TL’yi nasıl ödeyecek onu bilemem!”
5. Kefaletin Sınırları ve Süresi
Kefaletin bir başka önemli şartı da sınırlarının belirlenmiş olmasıdır. Yani, kefil olduğunuz kişi borcu ödemezse, ödeme miktarı belli bir miktara kadar gider. Kefalet sözleşmesinde bu durum net bir şekilde belirtilmelidir. Ayrıca kefaletin süresi de kritik. Süre bitiminde borç durumuna göre yeniden değerlendirme yapılabilir.
Ben: “Kefil oldum ama süre bitince ne olur? Süreyi kaçırmış olur muyum?”
İç sesim: “Süresi olan bir anlaşma daha iyi, çünkü sonra ne olur bilmiyorsun. Eğer sözleşmeye dikkat etmezsen, işin içinden çıkamayabilirsin!”
Kefaletin Yararları ve Zararları
Kefaletin bazen gerçekten önemli bir faydası olabilir. Kimi zaman arkadaşınıza ya da ailenize kefil olmak, onların yasal sorunlarından kurtulmalarına yardımcı olabilir. Ama unutmayın, her işin içinde olduğu gibi kefaletin de riskleri vardır. Yani, ciddiye almazsanız, sonrasında pişman olabilirsiniz.
Sonuç olarak:
Kefaletin şartları, düşündüğünüzden çok daha karmaşık olabilir. Her şeyin bir bedeli vardır ve bu bedel de sadece “güven” meselesi değil, aynı zamanda hukuk ve maddi sorumluluktur. Eğer kefil olmaya karar verirseniz, tüm bu şartları iyice gözden geçirin ve kararınızı bir kez daha değerlendirin. Ama şunu unutmayın: Sonuçta, hayatta bazen en iyi kararlar, eğlenceli soruların sonunda gelir.